Nguyên liệu của bánh chưng
Nguyên liệu chính:
Gạo nếp
Đậu xanh đã cà vỏ
Thịt ba chỉ heo
Lá dong
Lạt buộc
Gia vị:
Muối
Tiêu
Nước mắm
Hành tím
Dụng cụ thực hiện:
Bếp ga, bếp củi
Dao
Thớt
Nồi
Khuôn gói bánh
Gạo nếp là nguyên liệu không thể thiếu khi làm bánh chưng, không chỉ tượng trưng cho sự no đủ, tròn đầy mà còn gói trọn tình yêu thương, truyền thống gia đình trong mỗi chiếc bánh ngày Tết.
Nên chọn gạo nếp loại ngon, thơm, trắng và có độ dẻo nhất định sẽ giúp bánh đạt độ ngon đúng chuẩn. Loại gạo thường được chọn để làm bánh chưng là gạo nếp cái hoa vàng.
Gạo nếp dùng để làm bánh chưng cần ngâm nước trước khi gói để bánh chín đều và có độ dẻo, mềm, không bị cứng khi ăn.
Đậu xanh, với vị bùi béo đặc trưng, là linh hồn của bánh chưng ngày Tết, gói trọn ý nghĩa ấm no, tròn đầy trong từng lớp lá xanh.
Đậu xanh phải được chọn kỹ càng, chọn các hạt tròn, mập, không bị mốc hay bị hỏng.
Trước khi gói cần ngâm vào nước trước, làm sạch vỏ và sau đó hấp chín trước khi sử dụng làm nhân bánh.
Thịt lợn là thành phần rất quan trọng trong bánh chưng, không chỉ tạo nên vị béo ngậy mà còn tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy trong mâm cỗ Tết của người Việt.
Thịt lợn phải chọn loại tươi ngon, có một chút mỡ tạo độ béo ngậy cho bánh và phải được sơ chế sạch sẽ.
Thịt lợn thường được ướp gia vị vừa phải để tạo hương vị đậm đà cho bánh chưng. Gia vị ướp thịt chắc chắc không thể thiếu một chút hạt tiêu để bánh chuẩn vị.
Lá dong hoặc lá chuối cùng dây lạt giúp bánh chưng vuông vức và đẹp mắt. Chúng không chỉ giữ trọn hương vị truyền thống mà còn tượng trưng cho sự giản dị, mộc mạc trong phong tục Tết Việt.
Lá dong để gói bánh phải là lá tươi, có màu xanh mướt, không quá già và có kích thước vừa phải, không to quá cũng không nhỏ quá.
Dây lạt được dùng để buộc bánh cần đảm bảo chắc chắn để bánh không bị bung trong quá trình luộc.
Cách làm bánh chưng
Lá dong hoặc lá chuối mua về, rửa sạch.
Ngâm gạo nếp, đậu xanh không vỏ trước khi gói tầm 4 tiếng hoặc để qua đêm, có thể ngâm gạo nếp với lá chuối hay lá dứa để nếp thơm ngon và có màu xanh.
Sau khi ngâm xong, bạn đổ nếp ra rổ và để ráo, thêm 1 tới 2 muỗng muối vào và trộn đều. Đậu xanh cũng đổ ra rổ, thêm muối và tiêu rồi trộn đều.
Thịt heo rửa và cắt miếng. Cách ướp thịt gói bánh chưng rất đơn giản, bạn chỉ cần ướp với hành tím, muối, nước mắm, tiêu với lượng vừa ăn là được.
Để bánh vuông và đẹp hơn, bạn nên chuẩn bị cho mình một chiếc khung hình vuông để làm khuôn.
Tiếp theo, bạn xếp 4 lá dong. Xếp lá bằng cách gấp mép dưới lên, gấp mép bên trái qua để tạo đường nếp cho lá. Tiến hành thao tác tương tự cho 3 miếng lá còn lại. Sau đó đặt 4 lá xuống dưới khuôn rồi đổ nếp lên.
Bạn rải đều nếp ở 4 góc khuôn và để lõm ở giữa. Cho đậu xanh vào đó rồi để thịt lên rồi lại đến đậu xanh. Tiếp theo, bạn rải nếp lên phủ lại, cố gắng làm sao để lượng nếp và đậu xanh ở trên và dưới đồng đều nhau.
Cuối cùng, bạn gói bánh và dùng dây buộc lại. Bạn cũng nên nhớ không buộc quá chặt vì trong quá trình nấu trong nồi bánh sẽ còn nở ra nữa.
Đầu tiên xếp bánh chưng đã gói vào nồi, đổ nước ngập mặt bánh, luộc bánh kích cỡ nhỏ khoảng 5 tiếng sẽ chín nhưng bánh cỡ lớn sẽ có thời gian nấu lâu hơn.
Luôn chuẩn bị 1 ấm nước sôi bên cạnh để khi nước trong nồi cạn, bạn kịp thời tiếp thêm nước, không đổ nước lạnh vào nồi. Khi luộc được nửa thời gian bạn nên mở nắp nồi, đảo mặt bánh để bánh chín đều hơn.
Sau khi bánh chín, bạn lấy ra khỏi nồi cho bánh vào nước lạnh ngâm tầm 20 phút rồi xếp bánh ra mặt bàn, dùng đồ nặng đè lên để ép nước ra khỏi cho bánh ráo ngon và giữ được lâu, thời gian ép hết nước từ khoảng 5 đến 8 tiếng.